Muziektherapie

 

De Nederlandse Vereniging voor Kunstzinnige Therapie omschrijft muziektherapie als volgt:

“Muziektherapie is een methodische vorm van hulpverlening waarbij muzikale middelen binnen een therapeutische relatie gehanteerd worden ten einde veranderingen, ontwikkelingen, stabiliteit of acceptatie op emotioneel, gedragsmatig, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied te bewerkstelligen” .

Binnen de muziektherapie wordt er gewerkt met heldere en concrete doelen die- als dat mogelijk is- in overleg met de muziektherapeut en de cliënt worden geformuleerd.  Muziektherapie is een non-verbale therapie. Dat wil zeggen dat er niet alleen gesproken wordt tussen de cliënt en de therapeut, maar dat er ook non-verbaal gecommuniceerd wordt . In dit geval gebeurt dit via de muziek. Het luisteren naar en/of maken van muziek wordt als middel ingezet om het probleem van de cliënt te verduidelijken, te verminderen en/of te accepteren.

Er kan een onderscheid worden gemaakt in actieve en passieve muziektherapie. Bij actieve muziektherapie wordt er meegezongen, cliënten bespelen muziekinstrumenten en indien mogelijk bewegen ze mee met de therapeut. Er vindt tijdens de actieve vorm van muziektherapie veel sociale interactie plaats. Passieve muziektherapie houdt in dat de cliënten voornamelijk luisteren naar muziek. Dat kan herinneringen oproepen, herkenning, nieuwe ervaringen ,ontspanning.

Voor wie?

Muziektherapie is uitermate geschikt voor mensen die moeite hebben om met bepaalde gevoelens om te gaan. Denk hierbij aan gevoelens van verdriet, angst of boosheid , maar ook zelfwaardering en tevredenheid. Niet om kunnen gaan met de gevoelens die je hebt, kan nadelige gevolgen hebben voor je emotionele en sociale leven en kan resulteren in klachten als somberheid, spanningen, rusteloosheid.

Ook is muziektherapie toegankelijk voor kinderen en jongeren met een autistische stoornis. Mensen met autisme begrijpen veel non-verbale communicatie systemen en verbanden (lichaamstaal, mimiek, beleefdheidsgedrag) niet vanzelf. Maar melodische en harmonische structuren in de muziek lijken ze net zo goed en soms zelfs beter te herkennen als mensen zonder autisme. Steunend op de herkenning en de voorspelbaarheid van muzikale structuren, zoals maat en ritme,  kunnen andere, minder vanzelfsprekende verbanden ervaren en geoefend worden.

Het beluisteren van muziek  roept emoties op bij de luisteraar. Het kan hierbij gaan om prettige gevoelens, maar ook om minder prettige gevoelens. Bij de muziektherapie richten de muziektherapeut en de cliënt zich op hoe de cliënt met zijn gevoelens omgaat die door de muziek zijn teweeg gebracht. Denk hierbij aan het kunnen herkennen en duiden van gevoelens, maar ook het leren controleren of uiten van gevoelens.

De rol van muziek en muziekgerelateerde activiteiten kan een waardevolle bijdrage leveren in het leven van (dementerende) ouderen. Muziek blijft tot in de laatste fase van het menselijk leven van belang. Muziektherapie zorgt ervoor dat de dementerende ouderen zich meer verbonden voelen met elkaar en zich meer bewust worden van de omgeving.

Een zucht aan het einde van de muzikale frase, een plotselinge blik na een onverwachte wending in de muziek, of een heen en weer bewegen op de maat van de muziek, het kunnen allemaal tekenen zijn de de client de muziek waarneemt en hem in toenemende mate aandachtig maakt voor de wereld buiten hem.

Onderzoek heeft uitgewezen dat door zeer gericht aanbieden van muziek en puls, motorische en cognitieve problemen van neurologische oorsprong effectief verbetert kunnen worden. Denk hierbij aan CVA (Cerebraal Vasculair Accident), Parkinson en concentratieproblemen.

Om muziektherapie te volgen is het niet nodig om muzikaal te zijn of een instrument te kunnen bespelen.